Ga naar inhoud
Kennisbank
Warmtepomp Wiki
Panasonic Aquarea
Besturing
Home Assistant

Home Assistant

Met Home Assistant (HA) kunt u een Panasonic Aquarea uitlezen, grafieken maken en de warmtepomp automatisch sturen. Deze pagina beschrijft de koppelingen en de automatiseringen die gebruikers op het forum toepassen.

Stel eerst de warmtepomp zelf goed in. Begin daarna pas met domotica. Zie Panasonic: instellingen en Stooklijn.

Zie ook: HeishaMon-documentatie · MQTT-topics · Pendelen · HeishaMon · Cloud

Koppelen met Home Assistant

KoppelingHoeVoordelenNadelen
HeishaMon via MQTTHeishaMon-integratie uit HACS, of eigen YAML met MQTT-sensorenLokaal, veel data, veel instellingenZelf bouwen; geen toegang van buitenaf zonder eigen oplossing
Panasonic-cloudIntegratie home-assistant-aquareaGeen extra hardwareAfhankelijk van de cloud van Panasonic
  • HeishaMon. De HACS-integratie herkent de sensoren zonder extra werk. Met de optionele printplaat herkent hij ook twee zones. Een alternatief is de handmatige YAML uit de HeishaMon-repository. Oude YAML met platform: mqtt werkt niet meer sinds HA 2022.9: MQTT-entiteiten staan nu onder een eigen mqtt:-sleutel.
  • Cloud. De cloudmodule blijft werken naast HA. Panasonic staat maar één ingelogd account tegelijk toe. Een gebruiker logt daarom met het serviceaccount in op de Service Cloud.
  • Cloud of lokaal. In 2022 werkten de API-endpoints van de cloud een tijd niet en was er vaak onderhoud. Een gebruiker stapte daarom over op HeishaMon: lokaal, meer opties en stabieler.
    flowchart LR
    WP["Aquarea"] --> HM["HeishaMon"]
    HM --> MQTT["MQTT"]
    MQTT --> HACS["HeishaMon-integratie (HACS)"]
    MQTT --> YAML["Eigen YAML met MQTT-sensoren"]
    HACS --> HA["Home Assistant"]
    YAML --> HA
    WP --> CM["Cloudmodule"]
    CM --> CLOUD["Panasonic-cloud (Service Cloud / Smart Cloud)"]
    CLOUD --> AQ["home-assistant-aquarea"]
    AQ --> HA

Bronnen

Dashboards en grafieken

Gebruikers maken grafieken op drie manieren:

  • In HA zelf, met de HeishaMon-data via MQTT. Nuttige grafieken: aanvoer-, retour- en doeltemperatuur, compressorfrequentie en vermogen.
  • InfluxDB en Grafana. HA of Telegraf schrijft de MQTT-data naar InfluxDB. Grafana toont de grafieken. Zo bewaart u lange reeksen met korte intervallen.
  • Node-RED. Er is een kant-en-klaar Node-RED-dashboard voor HeishaMon. Node-RED kan ook binnen HA draaien.

De HACS-integratie geeft de sensoren namen als Aquarea Compressor Frequency, Aquarea Inlet Temperature, Aquarea Outlet Temperature, Aquarea Outdoor Ambient, Aquarea Pump Flow en Aquarea Tank Actual Tank Temperature. Een kWh-meter op de S0-ingang verschijnt als eigen entiteit, bijv. HeishaMon s0 2 Watt. Een compleet dashboard bevat ook de kamertemperatuur, de doeltemperatuur (T-vraag), een keuzelijst voor de bedrijfsstand (Aquarea Mode), de vakantieschakelaar, het aantal ontdooiingen vandaag en de COP. In zulke grafieken ziet u de compressor in blokken op ongeveer 20 Hz draaien.

Let op de resolutie. Sommige units sturen temperaturen in hele graden. Dat vertekent de grafieken. De web-UI van HeishaMon toont in- en uitlaat soms in stappen van 0,25 °C. HA rondt die waarde af op het aantal decimalen van de entiteit. Dat aantal kunt u verhogen naar 2.

Bronnen

Energie en COP bijhouden

Het opgenomen vermogen dat de warmtepomp zelf meldt (Heat_Power_Consumption, TOP16) is grof: stappen van 200 W. Het geleverde vermogen (Heat_Power_Production, TOP15) is redelijk bruikbaar. Voor een realistische COP combineert u dat met een eigen kWh-meter, bijv. via de S0-ingang van HeishaMon.

De COP schiet tijdens het ontdooien omhoog in plaats van omlaag. Panasonic neemt bij TOP15 waarschijnlijk de absolute waarde. Reken het geleverde vermogen daarom zelf uit:

geleverd vermogen (W) ≈ 70 × Pump_Flow (TOP1, l/min) × (Main_Outlet_Temp TOP6 − Main_Inlet_Temp TOP5)

Het is aanvoer min retour. In de bron staat twee keer Tinlet; dat is een typefout. Deze uitkomst wordt negatief tijdens het ontdooien. Deel door het gemeten verbruik voor de COP.

Dag-COP. Bewaar de energie (geproduceerd en verbruikt), niet de COP. Een gemiddelde van COP-waarden over de tijd is misleidend. De dag-COP is geproduceerde energie gedeeld door verbruikte energie. Voorbeeld: 12 uur 1 kW met COP 6 en 12 uur 10 kW met COP 2. Het tijdgemiddelde is 4, de werkelijke dag-COP is 132 ÷ 62 ≈ 2,1.

Meningen verschillen.

Een gebruiker raadt de integratie HADailySensor aan voor een dagelijkse SCOP. Een ander wijst erop dat die een tijdgemiddelde berekent.

Bronnen

Kamertemperatuur regelen vanuit HA

Veel gebruikers laten HA de thermostaat zijn. HA leest een kamersensor (bijv. Zigbee) en stuurt de warmtepomp via HeishaMon. Twee aanpakken:

  • Aan/uit. Zet de warmtepomp uit met de schakelaar van HeishaMon (switch.panasonic_heat_pump_main_heatpump_state in de HACS-integratie). Controleer eerst of er geen ontdooiing, legionella- of SWW-run bezig is. Climate Zone 1 op Off zetten via HeishaMon werkt niet.
  • Bijsturen met shift. Verhoog of verlaag de stooklijn op basis van de kamertemperatuur. Zie het volgende hoofdstuk.

Voorbeeld van een set automatiseringen (J-serie, fysieke thermostaat als invoer):

  1. Kamer te koud en stijgt niet, terwijl de compressor draait of langer dan 2 uur uit is: shift +1 en zet de warmtepomp aan.
  2. Kamer te warm en stijgt: shift −1. Onder 10 °C buiten of bij een korte run alleen als de compressor dan blijft draaien (frequentie > 25 Hz).
  3. Compressor stopt: zet de warmtepomp uit, zodat hij niet uit zichzelf weer start.

Een fysieke thermostaat kan ook via CN2 of CN4 schakelen, met HA als regelaar van het setpoint. Zie Kamerthermostaat voor het verschil. Een lange run op minimaal vermogen staat in Sturen op minimaal vermogen.

Bronnen

De stooklijn schuiven

Een shift verhoogt of verlaagt de hele stooklijn met −5 tot +5 °C. HA kan de shift aanpassen op basis van de kamertemperatuur, de zon of de buitentemperatuur. Voorbeelden van gebruikers:

GebruikerRegel
7JBoven 21 °C binnen: shift −1. Onder 20 °C: terug naar 0.
—Boven 20,3 °C binnen: shift −5. Onder 19,5 °C: shift +2.
—Onder 5 °C buiten de stooklijn verlagen. Bij 19,8 °C binnen shift −1; bij 20,3 °C alleen SWW.

De topicstart beschrijft een automagische stooklijncorrectie: hoe groter het verschil tussen kamer en setpoint, hoe groter de stap (bijv. stappen bij 0,1, 0,3 en 0,6 °C te warm). Dit vangt zon, houtkachel of oven op. Het werkt alleen als de warmtepomp nog ruimte heeft om te moduleren. Op minimaal vermogen kan hij niet minder leveren.

Een andere aanpak: zet de warmtepomp op een vaste watertemperatuur (direct) en reken de stooklijn in HA uit. Een shift is dan een wijziging van de doeltemperatuur. Die gaat in stappen van 1 °C, maar u kunt meer invoer gebruiken, bijv. zoninstraling.

Shift of thermostaat hoger? Een hogere shift verhoogt de aanvoertemperatuur (Ta) meteen. Een hoger setpoint op een externe thermostaat doet niets met de Ta. De interne thermostaat van de controller verhoogt de Ta zelf als het setpoint lang uitblijft.

Meningen verschillen.

  • Een shift gaat soms niet laag genoeg om oververhitting te voorkomen. Advies: verlaag eerst de basisstooklijn.
  • Met een externe thermostaat is de shift op de controller van een J-serie niet beschikbaar. Een gebruiker past daarom via HA de hele stooklijn aan. Een gebruiker met een G-serie kan wel shiften.

Bronnen

Nachtverlaging op de weersverwachting

Een gebruiker met een 5J laat HA elke avond om 22:00 de nachtverlaging kiezen. Invoer is de verwachte minimum- en maximumtemperatuur van morgen (KNMI-integratie). Een zachte dag geeft een grote verlaging: de warmtepomp blijft tot 9:00 uit. Een koude dag geeft een kleine verlaging: het huis blijft warmer en de warmtepomp hoeft ’s ochtends minder hard te werken. Een scheduler-integratie zet het setpoint van de woonkamer.

Een verfijning: maak het setpoint een formule in plaats van twee standen, bijv. 15 + (12 − gemiddelde buitentemperatuur) × factor.

Meningen verschillen.

Niet iedereen is voor nachtverlaging. Wat u ’s nachts mist, moet de warmtepomp ’s ochtends inhalen. Sommigen houden hem liever lang op laag vermogen.

Bronnen

Sturen op stroomprijs of zonnestroom

Met een dynamisch contract of zonnepanelen kan HA warmte verschuiven naar goedkope of groene uren. Het huis en het tapwatervat dienen dan als buffer. Voorbeelden:

  • Kamer voorladen. Zet het setpoint enkele uren vóór een dure periode hoger (bijv. 20 → 21,5 °C) en daarna terug. Een shift van de stooklijn werkt ook en reageert sneller.
  • Tapwater overdag. Stel de SWW-doeltemperatuur per tijdvak in. Voorbeeld: 42 °C op dure uren en 47 °C tussen 11:30 en 15:00. Met een hysterese van 5 °C start de warmtepomp dan bijna altijd overdag, bij zonnestroom of lage prijs.
  • Aan bij zonnestroom. Zet de warmtepomp aan als er ’s ochtends genoeg zonopwek is.
  • Prijs × COP. Combineer de verwachte COP (uit de buitentemperatuur, bijv. van een 7 kW J-serie) met de uurprijs (NordPool-integratie). Kies de uren met de laagste verwachte COP × kWh-prijs. ’s Nachts is de prijs vaak lager, maar de COP ook.

De optionele printplaat heeft een SG-Ready-ingang. Die kent uit, normaal en twee standen met extra capaciteit, die de setpoints van SWW en verwarming verschuiven. Volgens een gebruiker kan HeishaMon hetzelfde.

Bronnen

Vakantie

De warmtepomp heeft een vakantiestand (holiday mode) met timer. Via HeishaMon:

  • Aan/uit: panasonic_heat_pump/commands/SetHolidayMode (1/0).
  • Status: Holiday_Mode_State (TOP19).
  • Verlaging: Room_Holiday_Shift_Temp (TOP45) en DHW_Holiday_Shift_Temp (TOP25), in K.

Een gebruiker met een 9J zag de vakantiestand uit de Service Cloud en Smart Cloud niet opgeslagen worden. HeishaMon heeft geen cloud. Wilt u de warmtepomp op afstand aanzetten, dan moet u zelf toegang van buitenaf regelen (bijv. via HA).

Meningen verschillen.

  • Uit, en via HA een dag of 8 uur vóór thuiskomst weer aan.
  • Thermostaat lager, bijv. 17 °C. Uit met vloerverwarming werkt minder goed.
  • Gewoon 24/7 dezelfde temperatuur houden.
  • Bij een lage instelling zag een gebruiker met alleen vloerverwarming de backup heater bijschakelen en pendelen.

Na de vakantie doen sommigen een legionellarun, bijv. geforceerd via HeishaMon. Zie Legionella.

Bronnen

Als Home Assistant uitvalt

Laat de verwarming niet volledig van HA afhangen. Houd de controller van Panasonic als terugvaloptie. Valt HA uit, dan zet u met een knop op de controller de verwarming of SWW weer aan. Met een eigen thermostaat (bijv. op een ESP) blijft de regeling ook zonder HA werken.

Bronnen

HeishaMon